Açık ve Uzaktan Öğrenmenin Tasarımı Modül 2. Etkinlik 1

Sistem

Sistem, bir kuram, yöntem ya da yaklaşım olarak ele alınabilir. İlk kez, biyoloji alanında uygulanan
sistem yaklaşımı, 1950’lerden itibaren fen bilimlerinin yanı sıra eğitim, psikoloji, sosyoloji, siyaset,
ekonomi gibi sosyal bilimlerde de yaygın olarak kullanılmaktadır.

Sistem, Alıç (1991:151) ve Kaya (1979:81)’in tanımlarıyla, birbiriyle ilişkili bir takım küçük
parçalardan oluşan, fakat kendisi de daha büyük bir sistemin parçası olarak işlevde bulunan bir
bütündür.

Sistem Yaklaşımı

Sistem Yaklaşımı veya Sistem Teorisi tek başına yeni bir bilimsel disiplin olmaktan çok belirli olayların, durumların ve gelişmelerin incelenmesinde kullanılan bir düşünce tarzı, bir bakış açısı, bir metot, bir yaklaşımdır.

Eğitim Sistemi 

Eğitim sistemi bir okulu, eğitsel amaçlı her türlü işlevi, özel ya da devlet eliyle işletilen tüm örgün ve yaygın eğitim ile bunlara destek hizmetleri veren diğer kurumlan içerebilir.

Eğitim Sisteminde Kullanılan Sistem Yaklaşımları 

Eğitim sisteminin yapılandırılmasında ve tanınmasında yaygın olarak kullanılan 3 sistem vardır:

  1) Genel Sistemler Kuramı

Bu kurama göre sistem özelliği gösteren yalnızca canlılar değildir. Eğer bir nesne, birbirine dayalı parçalardan oluşmuş; çevresinden girdiler alıp bunları işledikten sonra ürüne dönüştürüyor; böylece önceden belirlenmiş amaçlarını gerçekleştiriyor ise bir sistemdir.

  2) Toplumsal Sistem Kuramı

Birden çok insanın ortak amaçlar için bir araya gelmesi, toplumsal bir yapı oluşturur. Böylece her örgüt, toplumsal sistem özelliğine kavuşur.

Ortak amaçların geçekleştirildiği sınırlı belli bir çevre, sistemin üyeleri arasında kurallaşmış ilişki, işbirliği ve dayanışmayı içeren bir etkileşim vardır. Bu etkileşimin sağlıklı oluşabilmesi için toplumsal sistemin her üyesinin önceden belirlenmiş rolünü oynaması gerekir.

  3) Açık Sistem Kuramı

•Sistem girdilerini çevresinden alıyor; çıktılarını çevresine veriyor; böylece yaşamasını sağlıyorsa açık bir sistemdir.

•Çevresine kapalılaşmaya başlayan açık bir sistem beslenemeyeceği için yaşamını yitirir.

•Okul açık bir sistemdir; ama gereksediği girdilere açıktır.

Girdilerin ayıklanması, eğitimin niteliğini yükseltmek içindir. Eğitim sisteminde ayıklanmayan tek girdi, ilköğretim çağındaki öğrencilerdir.

Bir Eğitim Sisteminin İçerdiği Temel Bileşenler

Ertürk (1972:12), eğitimi, “bireyin davranışında kendi yaşantısı yoluyla ve kasıtlı olarak istendik değişme oluşturma süreci” olarak tanımlamaktadır. Bu durumda bireyde oluşturulmak istenen istendik davranışlar, eğitimin amacı olarak kabul edilebilir. 

1) Eğitim Sisteminin Girdileri: Öğrenciler, personel, bilgi, yatırım, araç-gereç eğitim sisteminin girdilerini oluşturur. Bir programa katılan öğrencilerin yetenekleri, bedensel, zihinsel, duygusal ve davranışsal olarak gelişmişlik düzeyleri yani hazır bulunuşlukları; ilgi, tutum, güdülenme derecesi ve kişilikleri öğrenci girdisi için belirleyici olan özelliklerdir (Alıç, 1991; Sönmez, 1987). Eğitim etkinliğinin yapılacağı binaların ısınması, aydınlatılması, yemek ve su, öğretmen ve diğer personelin maaşları ve eğitim teknolojisi için yapılan harcamalar ve verilen emek eğitim sistemi için girdi olarak kabul edilmektedir. Yasa, yönetmelik, emir, genelge, eleştiri, görüş ve eğitim alanındaki bilimsel ve teknolojik gelişmeler bilgiye ilişkin girdiyi oluşturmaktadır. Sistemdeki bazı görevleri yerine getirmek amacıyla alınan kişiler, yeni personel olarak sistemin girdileri arasında yer almaktadırlar. Sistemde gerekli yerlerde işe koşulacak olan bilgisayardan yazı tahtasına kadar her türlü araç ve gereç de sistemin girdileri arasındadır.

2) Eğitim Sisteminin İşlemleri: Eğitim sisteminin amacını gerçekleştirmeye hizmet eden tüm yönetimsel etkinlikler ile eğitim durumları işlemleri kapsamaktadır. Alt sistemlerin kendi aralarındaki ve üst sistemle arasındaki ilişkiler, karar verme ve planlama gibi yönetsel süreçleri, eğitim programlarının yönetimi, program içinde yer alan eğitim durumları (öğretim etkinlikleri) eğitim sisteminin işlemler kapsamında yer almaktadır (Alıç,1991; Sönmez,1987).

3) Eğitim Sisteminin Çıktıları: Bunlar, “öğrencilerin kazanabildikleri hedef davranışlar, programda yer almayan istendik davranışlar, programda yer almayan istenmedik davranışlar, okulda yapılabilen ürünler ve bunlardan elde edilen kazanç ile yeni deneyim”dir (Alıç,1991:154). Daha önce de belirtildiği gibi, işlemler sonucu elde edilen ürün, sistemin amaçlarına ne kadar uygunsa sistemin o kadar etkili ve verimli çalıştığı söylenebilir. Eğitimde çıktıların amaca uygunluğuna öğrenci erişisine bakılarak karar verilebilir.

4) Eğitim Sisteminde Dönüt: Sistemdeki girdilerin, işlemlerin ve çıktıların niteliği, niceliği ve amaca uygunluğu konusunda gerekli yerde ve zamanda sisteme bilgi verme, açık sistemi diğer sistemlerden 5 ayıran bir özelliktir. Eğitim sistemi, geçerli ve güvenilir ölçme araçlarıyla değerlendirilmeli ve gerekiyorsa yeniden düzenlenmelidir (Alıç,1991; Sönmez,1987). Eğitim sisteminde tanıma ve yerleştirmeye yönelik, biçimlendirme ve yetiştirmeye yönelik, ürüne yönelik ve program değerlendirmeye yönelik farklı değerlendirme biçimleri kullanılmaktadır. 

Kaynakça

1) www.baskent.edu.tr/~ahalici/cyt_dersnotlari/ybs451-4.pdf
2) egitimvebilim.ted.org.tr/index.php/EB/article/download/5388/2277
3) https://www.academia.edu/4120931/E%C4%9Fitimde_Sistem_ve_Sistem_Yakla%C5%9F%C4%B1m%C4%B1
4) https://www.academia.edu/36330710/_Sistem_Kuramlar%C4%B1_ve_E%C4%9Fitime_Sistem_Yakla%C5%9F%C4%B1m%C4%B1