UZE 507 e-Öğrenme Malzemelerinin Geliştirilmesi Dersi Hafta 03: e-Öğrenme Malzemeleri Geliştirme Süreci: Okumalarım

e-Ogrenme Malzemesi Gelistirmede Addie Sureci from inci yilmaz

Tarih boyunca eğitimde içinde bulunulan dönemin 

teknolojilerinden yararlanılmıştır. Eğitimde teknoloji, 

hem eğitimin yönetiminde hem de uygulanmasında 

kullanmıştır. Eğitim kurumlarının yönetiminde, eğitim

 sürecinde görev alan eğiticiler ve yöneticiler bireysel

 boyutta kişisel bilgi yönetimi, genel amaçlı uygulama 

yazılımları ve özel amaçlı uygulama yazılımlarından 

yararlanırlar. Eğitimi kurumsal boyutta yönetmek 

amacıyla okul yönetim sistemleri kullanılır. Okul 

yönetim sistemleri hem kurumun işleyişi ile ilgili 

bilgilerin yönetimini, hem de öğrenciler, ders verenler 

ve velilerle ilgili ilgi akışını ve erişimini sağlar. 

Ülkemizde okul yönetim sistemleri merkezi hale getirilmiş

 ve Milli Eğitim Bakanlığına ait e-Okul sistemi tüm eğitim

 kurumları için bu hizmeti vermeye başlamıştır. Eğitimin 

ülke çapında yönetimini desteklemek amacıyla ulusal 

boyutta eğitim yönetim sistemleri geliştirilmiştir. 

Ülkemizde Milli Eğitim Bakanlığına ait MEB Bilişim 

Sistemi (MEBBİS) bütün öğretim kurumlarına ait bilginin 

yönetimine olanak sağlamaktadır. Günümüzde sınıflarda 

eğitime destek veren teknolojilerin başında bilgi 

teknolojileri gelmektedir. Bilgi teknolojileri 

bilgisayarlar, girdi-çıktı birimleri, depolama aygıtları, 

bilgisayar ağları ve yazılımlardan oluşmaktadır. Bilgi 

teknolojileri bilginin çoklu ortam biçiminde işlenmesine 

olanak sağlamaktadır. Başlıça çokluortam türleri metin, 

görüntü, ses, video, canlandırma ve etkileşimdir. Son 

yıllarda bilgi teknolojileri bünyesinde geliştirilmiş 

ses tanıma, görüntü tanıma, arttırılmış gerçeklik, 

dokunmatik yüzeyler, hareket yakalama ve çok sensörlü 

mobil cihazlar gibi ileri teknolojiler de günlük 

kullanıma girmeye başlamışlardır. Bilgisayarların 

öğretme ve öğrenmede kullanımının başlıca alanları 

temel bilgisayar eğitimi, bilgisayar destekli 

değerlendirme, alıştırma yazılımları, başvuru kaynakları,

 öğretici yazılımlar, benzetim yazılımları ve eğitsel 

oyunlardır. Teknoloji destekli sınıflarda kullanılan 

görsel ve işitsel teknolojilerin arasında projektörler, 

ses ve video sistemleri, televizyonlar, etkileşimli 

tahtalar, dokunmatik ekranlar, çizim tabletleri, ses 

kayıt cihazı, fotoğraf makinesi, video kamera, tarayıcı, 

yazıcı ve internet erişimi bulunmaktadır. Sınıf yönetim 

sistemleri bilgisayar laboratuvarlarını yönetme, ekran 

paylaşma ve kullanıcıları izleme amacıyla kullanılırlar.

 Günümüzde EBA projesi sınıfta teknoloji kullanımı konusunda uygulamaya konulan kapsamlı bir projedir. Uzaktan eğitim 

teknoloji desteği ile uygulanabilir bir eğitim biçimidir.

 Başlıca uygulamaları internet ortamında öğretme ve öğrenme,

 etkileşimli ve etkileşimsiz içerik sunumu, eşzamanlı ve 

eşzamansız iletişim, internet ortamında değerlendirme ve 

mobil öğrenme gibi teknolojileri içeren e-Öğrenme ile 

sanal sınıf yazılımları, görüntülü ve sesli iletişim, 

içerik sunumu, ekran paylaşımı ve oylama gibi teknolojileri

 içeren sanal sınıflardır. Uzaktan eğitimde eğitimi 

yönetmek amacıyla öğrenme yönetim sistemleri (ÖYS) 

kullanılır. ÖYS dersin uygulanması ve öğreticiler ile 

öğrenciler arasındaki eğitsel iletişimi için gerekli

 altyapıyı barındırır. Başlıca örrneği Anadolu Üniversitesi

 Uzaktan Eğitim Programlarında kullanılmaktadır. e-Öğrenme 

sistemlerinin tasarlanması ve geliştirilmesi için analiz, 

tasarım, geliştirme, uygulama ve değerlendirme aşamaları 

uygulanır. Analiz aşamasında öğretim ve öğrenme 

gereksinimlerinin analizi gerçekleştirilir. Tasarım 

aşamasında tasarım ve geliştirme ekibi oluşturulur, 

öğretme ve öğrenme hizmetleri tasarlanır, e-öğrenme 

içeriği ile ölçme değerlendirme süreci tasarlanır. 

Geliştirme aşamasında eğitim materyali şablonu hazırlanır, 

dijital öğeler üretilir, etkileşim ve eşzamanlılaştırma 

gerçekleştirilir, öğretim materyali paketlenir, kılavuzlar

 hazırlanır. Eğer proje kapsamında geliştirme olanağı yoksa

 yazılım, başvuru kaynakları, web sunucusu, içerik yönetimi

 hizmetleri, e-öğrenme içeriği dışarıdan temin edilir. 

Sistemin uygulamaya konulması aşamasında akademik ve teknik

 denetim, yayınlama, pilot deneme, eğiticilerin eğitimi, 

dersin ve ölçme-değerlendirmenin uygulanması sağlanır. 

Değerlendirme aşamasında kullanıcı deneyimlerinin 

değerlendirilmesi ve eğitsel değerlendirme gerçekleştirilir.

 Açıköğretim Fakültesi Bilgisayar Destekli Eğitimi Birimi

 açıköğretim e-öğrenme hizmetlerinin tasarımının ve 

geliştirilmesinin gerçekleştirildiği bir merkezdir. 

 E-öğrenme belirli durumlarda kuruluşlar için uygun bir 

seçenek olarak görülür. Örneğin, coğrafi  olarak dağılmış

 birçok öğrenciye ulaşma ihtiyacı olduğunda, dezavantajlı

 kesimler söz konusu olduğunda. Kendi kendine hızlı bir 

e-öğrenme kursunda, öğrenciler kurs materyallerini istedikleri

 zaman çalışabilirler.  İstedikleri zaman, istedikleri kadar öğrenirler.  Bu, öğrencilerin bir dizi etkileşimli veya 
etkileşimsiz materyallere erişebilmesini gerektirir. 
Kolaylaştırıcı veya e-eğitmen tarafından yönlendirilen 
e-öğrenme belirli bir zamanda gerçekleşir ve genellikle 
bireysel çalışmayı tartışmalar veya grup çalışması gibi
 işbirlikçi etkinliklerle bütünleştirir.  Basite indirgenmiş, kolaylaştırıcı /e- eğitmen eşliğinde bir
 e-öğrenme kursu, öğrencilerin eğitmenlerle ve diğer 

katılımcılarla iletişim kurmasını sağlayan iletişim 
araçlarını kullanır. Araçlar, e-posta veya tartışma 
grupları gibi senkronize edilemez, ayrıca sohbet ve 
sesli konferans gibi senkronize olabilir. Hem 
kolaylaştırılmış hem de kendi kendine e-öğrenme 
etkinlikleri ve içeriği, öğrenme programının etkinliğini
 sağlamak için bir takım kalite standartlarına uymalıdır.
 Karma bir yaklaşımda, e-öğrenme oturumları çeşitli 
yaklaşımlar kullanarak yüz yüze geleneksel etkinliklerle bütünleştirilebilir. E-öğrenmeyi geliştirmek için bir 
dizi faaliyet gereklidir. Öğretim tasarımı için ADDIE
 modeline göre, beş ana aşamada gruplandırılabilir:

1)       Analiz,

2)       Tasarım,

3)       Geliştirme,

4)       Uygulama

ve

5)       Değerlendirme.  

Sürecin farklı aşamalarında genellikle aşağıdaki rollere ihtiyaç
 vardır (ancak bazıları tek bir iş profilinde birleştirilebilir): proje yöneticisi; öğretim tasarımcısı; konu uzmanı; çevrimiçi yönetici; E-öğretmen / kolaylaştırıcı; web geliştirici; medya editörü; teknik destek uzmanları. Hem e-öğrenme materyali 
oluşturmak hem de öğrenicilere erişilebilir hale getirmek için 

teknolojiye ihtiyaç vardır. Büyük projeler, öğrencilerin etkinliklerini izlemek ve yönetmek ve e-öğrenme içeriğini
 yönetmek için bir LMS veya başka tür bir öğrenme platformunun

 kullanılmasını gerektirebilir.

 Okumalar

• M.E. Mutlu, A. Hakan (Ed.), Eğitim Biliminde Yenilikler (Eğitimde Yeni Teknoloji Kullanımı), 178-205 pp., Eskişehir, Anadolu Üniversitesi Yayınları, ISBN:978-975-06-1453-8, 2013 (https://meminmutlu.files.wordpress.com/2018/07/egitim_bilimlerinde_yenilikler1.pdf) (Ünite 7: Eğitimde Yeni Teknoloji Kullanımı bölümü okunacak, ünitenin "e-Öğrenme Sisteminin Tasarlanması ve Geliştirilmesi" bölümü daha sonraki İngilizce kaynaktan yararlanırken kavramlarla Türkçe dilinde tanışma olanağı sağlayacaktır, Sayfa: 195-199)
• E-learning methodologies - A guide for designing and developing e-learning courses, Part I – Introduction, Sayfa: 7-26. (http://www.fao.org/docrep/015/i2516e/i2516e.pdf‎)